Κινηματογραφικό έργο: Ο Δράκος (1956)

>> Τετάρτη, 20 Φεβρουαρίου 2013



Η πιο καυστική, η πιο τολμηρή κοινωνική σάτιρα. 

Παρασκευή 24 Σεπτεμβρίου 2010

Αν ο παλιός ελληνικός κινηματογράφος σάς θυμίζει μονάχα «Φσσστ Μπόινγκ» και το «Χάλι Γκάλι» και στην πιο σημαντική του ταινία πρωταγωνιστούν οι άγριες κραυγές της Λάσκαρη και τα νιαουρίσματα της Αλίκης, ετοιμαστείτε για κάτι εντελώς διαφορετικό. Ετοιμαστείτε να δείτε μια ταινία που άνοιξε το δρόμο στον καλό ελληνικό κινηματογράφο, που χάραξε και χαράζει τα βήματα όσων διακρίνονται και διακρίθηκαν σε διεθνή φεστιβάλ.


Ο Νίκος Κούνδουρος, πριν καν συμπληρώσει τα 30 του χρόνια, επιστρατεύει τον Ιάκωβο Καμπανέλλη κι αυτός συνεπής στην πρόσκληση του σκηνοθέτη, αλλά και στο λογοτεχνικό του ταλέντο, γράφει ένα σενάριο με πολλές όψεις, που διαχειρίζεται πολλά θέματα με τρόπο σχεδόν αριστοτεχνικό. Με την πρώτη ματιά, είναι μια ιστορία για την ανθρώπινη ματαιοδοξία και τη μοναξιά. Με τη δεύτερη και την τρίτη και την τέταρτη ματιά, είναι κάτι πολύ παραπάνω. Είναι μια ταινία που δεν νοιάζεται μονάχα για τη ματαιοδοξία και τη μοναξιά, νοιάζεται και γι’ αυτό που την προκαλεί. 


Κι ως μια ταινία ενός σκεπτόμενου ανθρώπου που ζει στην Ελλάδα μετά το Β’ Παγκόσμιο και μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο, αναζητά και βρίσκει τα αίτια αυτά στην κοινωνία. Το αστυνομικό κράτος, η απομόνωση και η αποξένωση είναι για τον Κούνδουρο τα θέματα της ταινίας. Ο Ντίνος Ηλιόπουλος κι ο χαρακτήρας του δεν είναι παρά ένα πιόνι στα χέρια του σκηνοθέτη. Ένα πιόνι που οδηγείται στον θάνατο, όχι γιατί είναι αυτό που είναι, αλλά γιατί η κοινωνία τον έκανε να είναι έτσι.

Ο Κούνδουρος καινοτομεί και σκηνοθετικά. Ρεαλιστικές σκηνές, κοντινά πλάνα και σιωπηρές σκηνές διεκδικούν ρόλο πρωταγωνιστή. Η σκηνοθεσία χαρίζει στη ταινία γνήσια cult στιγμιότυπα και μια αίσθηση μελαγχολίας για μια κοινωνία δύσκολη και άγρια. Η μουσική, σε συνδυασμό με τον ρεαλισμό, χαρίζουν ατμόσφαιρα φιλμ νουάρ κι ένα μοναδικό αίσθημα φόβου για μια αόρατη απειλή.


Ο Δράκος είναι, τελικά, ένα πολιτικό δράμα. Πολιτικό, όχι με την έννοια της πολιτικής, αλλά με αυτή του πολίτη, του ατόμου που ζει και βιώνει καθημερινά τα αποτελέσματα της πολιτικής και των πολιτικών. Μπορεί σε στιγμές να είναι αργό και να κουράζει το άμαθο μάτι, δείτε το όμως γιατί πρόκειται για την απαρχή του ποιοτικού ελληνικού κινηματογράφου και γιατί θα σας χαρίσει ένα φινάλε τραγικό με πολλή τροφή για σκέψη.

Βαθμολογία: 3.5/5 Stars3.5/5 Stars3.5/5 Stars3,5/5 Stars (3.5/5)

Σοφία Γουργουλιάνη 

......................................................................................................


Σε ηλικια μολις 30 (το 1956) ετων, ο Νικος Κουνδουρος γυριζει την δευτερη ταινια του (πρωτη ηταν η Μαγικη πολη, το 1955), δινοντας ενα ωριμοτατο δειγμα κινηματογραφικου βλεμματος, λαμβανομενων υποψη των τοτε ελληνικων συνθηκων στο χωρο του θεαματος.

Η ιστορια που αφηγειται η ταινια αγγιζει τα ορια της καφκικης φαρσας: ενας φτωχος τραπεζοϋπαλληλος, λογω της εκπληκτικης ομοιοτητας του με τη δημοσιευμενη φωτογραφια ενος μεγαλοκακοποιου (του «Δρακου») εμπλεκεται, σχεδον αθελα του, σε μια συμμορια, η οποια ετοιμαζεται για το … μεγαλο σχεδιο: την κλοπη ενος απο τους στηλους του Ολυμπιου Διος και την πωληση του σε αμερικανο αρχαιοκαπηλο! Το σεναριο υπογραφει ενα ιερο τερας, ο Ιακωβος Καμπανελλης, ο οποιος με αυτο το εργο του και μονο θα μπορουσε να χαρακτηριστει δραματουργικη μεγαλοφυΐα .

Περαν της σπουδαιας ιδεας (εντελως πρωτοτυπη στα σεναριακα χρονικα, αν και με χαλαρη καταγωγη απο το δραματουργικο στερεοτυπο «Διδυμοι της Βενετιας»), πολλες απο τις επιμερους ατακες της ταινιας διατηρουν ακομα και σημερα, σχεδον 50 χρονια μετα, ακεραιους τους κωμικους τους χυμους.

Οι μικροαπατεωνες εχουν ετοιμο ενα –ο θεος να το κανει- σχεδιο δρασης, αλλα θελουν τον Δρακο ως φιρμα, ως μια εγγυηση κυρους και επιτυχιας. Ο υπαλληλακος γοητευεται απο την ξαφνικη ευκαιρια να ηγηθει εστω και μια φορα στη ζωη του και βρισκεται σε ετοιμοτητα ακομα και οταν καλειται να εκφωνησει αυτοσχεδιαστικα τον «πανηγυρικο» λογο της κηρυξης εναρξης της επιχειρησης!

Η διαχρονικοτητα αυτης της ταινιας εγκειται τοσο στο μοτιβο της «ανοδου της ασημαντοτητας» (βλ. Κορνηλιο Καστοριαδη), πρωτη υλη και στον «Φον Δημητρακη» (το αρτιοτερο εργο του Δημητρη Ψαθα), οσο και στις προεκτασεις αυτου σε επιπεδο πολιτικης αναλυσης της τεχνης. Ο νεοελληνας μικροκακοποιος ειναι ετοιμος να ξεπουλησει την πολιτιστικη του κληρονομια για αμερικανικα δολαρια (βλ. Ολυμπιαδα 2004), με την αρωγη του πουλημενου διανοουμενου (ενας απο τους εγκεφαλους της σπειρας ειναι ιστορικος) και ζηταει τις «πλατες» του μεγαλοκομπιναδορου.

 Και, μαλιστα, δεν πτοειται καθολου οταν μαθαινει οτι ο «Δρακος» που εχει στη διαθεση του ειναι ιμιτασιον. Ταυτοχρονα, ομως, υπαρχει διαχυτη στο φιλμ η «μπεσα», το φιλοτιμο: οι συμμοριτες σπευδουν να βοηθησουν τον υπαλληλακο οταν μπλεκει ανεπανορθωτα.

Η επιλογη του Ντινου Ηλιοπουλου για τον πρωταγωνιστικο ρολο επιμετραται ως η κυρια σκηνοθετικη ευστοχια του Νικου Κουνδουρου, καθως ο σεμνος αυτος σταρ καταγραφηκε σε μια ερμηνευτικη του στιγμη, μοναδικης ευαισθησιας και μοναξιας. Τα κοντινα πλανα και οι σιωπηλες ματιες του, ειδικα οταν αφαιρει τα δημοσιοϋπαλληλικα γυαλια του, ειναι τα καιριοτερα εκφραστικα εργαλεια τοσο του κινηματογραφιστη, οσο και του ηθοποιου.

Ο Χατζιδακις, που υπογραφει τη μουσικη, περα απο ενα σουξε («Πως τον λεν τον ποταμο»), δινει ενα μουσικο θεμα, το οποιο «στρωνει χαλι» για την ψευδονουαρ υποθεση, αποδεικνυοντας ποσο καλα ο μεγαλος αυτος συνθετης γνωριζε τον κινηματογραφο και τους κανονες του.

Η ταινια σημερα θεαται, κυριως για την ιστορικη της θεση και σημασια, προσφεροντας επιπροσθετα καποιες στιγμες γλυκοπικρου γελιου, αλλα και στοχασμου.

Βαθμολογία: 8/10 Stars8/10 Stars8/10 Stars8/10 Stars8/10 Stars8/10 Stars8/10 Stars8/10 Stars (8/10)

Βασιλης Σωτηροπουλος

......................................................................................................

Η πιο ευρηματικη, διαχρονικη, πολυεπιπεδη νοηματικα και πιο ελληνικη ταινια ολων των εποχων.

Η δυναμη της ειναι το σεναριο :πολιτικο-κοινωνικος προβληματισμος (η φτωχεια, η εγκληματικοτητα και η αστικοποιηση στην μετεμφυλιακη Ελλαδα, η ρουφιανια που μας καθοριζει ακομα και σημερα, το ξεπουλημα της χωρας μας στα ξενα συμφεροντα και πολλα αλλα) σε συνδιασμο με την εσωτερκη αναλυση των χαρακτηρων και την δραματουργικη κορυφωση της ταινιας (το καλυτερο φιναλε που εχω δει σε ταινια) οριοθετουν τον πυρινα ενος υπερτατου κινηματογραφικου δημιουργηματος.

Η σκηνοθεσια του Κουνδουρου απογειωνει την ταινια:η φρεσκαδα,το μπολιασμα του γερμανικου εξπρεσιονισμου ( ετσι νομιζω λεγεται), του ιταλικου νεορεαλισμου και του αμερικανικικου φιλμ νουαρ καθως και στιγμες που προδιδουν βαθεια ελληνικοτητα (πχ η μυσταγωγικη ατμοσφαιρα λιγο πριν το μεγαλο κολπο) και η χρηση της μουσικης καταξιωνουν τον κουνδουρο σε πρωτεργατη του ελληνικου σινεμα.

Τελος οι ερμηνειες ξεκινοντας απ ου δευτερους ρολους σωστα καθοδηγημενες απ τον κουνδουρο και φτανοντας στον πρωτο ρολο οπου ο Ηλιοπουλος δινεται ψυχη και σωμα και γινεται το σπουδαιοτερο εργαλειο της ταινιας.

Ειναι η κορυφαια Ελληνικη ταινια (σιγουρα 10/10) και αν την βαλουμε διπλα σε ταινιες του Αγγελοπουλου και του Δαμιανου ειναι οτι πιο σπουδαιο εχει να επιδειξει η Ελλαδα σε οτι αφορα το σινεμα.
φπφ
 


......................................................................................................


Μια αξιοπροσεκτη περιπτωση ελληνικης ταινιας τεχνης που ερχεται απο τη δεκαετια του ’50 και η καλυτερη ταινια του Κουνδουρου (σε εξαιρετικο σεναριο Καμπανελλη). Η ταινια φαινεται στα πρωτα λεπτα επηρεασμενη απο το Μ του Λανγκ αλλα δεν μενει εκει. Χρησιμοποιει βεβαια «χρωματα» απο τον εξπρεσιονισμο και το νουαρ οπως και εικονες που παραπεμπουν στον νεορεαλισμο αλλα για να μιλησει θαρραλεα για κατι που οι περισσοτερες ελληνικες ταινιες δεν το εδειχναν εκεινη την εποχη. 
 
Μια ταινια απαισιοδοξη, πυκνη, σκοτεινη και τραγικη για το προσωπο της Ελλαδας μετα τον Β΄ Παγκοσμιο Πολεμο και τον εμφυλιο. 
 
Περιγραφει τον υποκοσμο που κυριαρχει, την αδικια, τον διωγμο αθωων ανθρωπων, το αστυνομικο κρατος, το ονειρο μιας φυσιολογικης ζωης και της γαληνης. 
 
Έξοχος ο Ηλιοπουλος στο κεντρικο πορτραιτο μοναξιας του ανωνυμου ανθρωπου που παλευει με ολα τα παραπανω δινει πολλα στην εξαιρετικη αναφορα της ταινιας στην μεταπολεμικη Ελλαδα. Σημερα μερικα σημεια της μπορει να θεωρουνται ξεπερασμενα αλλα προσωπικα δεν υποτιμω το οτι εχουμε να κανουμε με μια σπανια και γενναια ταινια που αφιερωνεται σε αδικοχαμενους ανθρωπους.

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ: 7,5/10
Άρης Μαυρέλλης

......................................................................................................



 

Δημοσίευση σχολίου

  © Blogger template Simple n' Sweet by Ourblogtemplates.com 2009

Back to TOP