‘Ενας άνθρωπος παντός καιρού;

>> Σάββατο, 26 Ιανουαρίου 2013



 

«Πεθαίνουµε σαν λαός, κάναµε τον κύκλο µας. ∆εν ξέρω πόσες χιλιάδες χρόνια ανάµεσα σε σπασµένες πέτρες και αγάλµατα. Πεθαίνουµε. Αλλά, αν είναι να πεθάνει η Ελλάδα, να πεθάνει γρήγορα, γιατί η αγωνία κρατάει πολύ και κάνει πολύ θόρυβο…»
Ο Θανάσης Βέγγος απευθυνόμενος στον Χάρβει Καϊτέλ, στην ταινία του Αγγελόπουλου “Το βλέμμα του Οδυσσέα”…

Για τον Θανάση δεν μπορούμε να κλάψουμε. Οι μνήμες που μας χάρισε δεν μας το επιτρέπουν. Μπορούμε μόνο ακόμα και αυτή την τραγική στιγμή να νοιώσουμε το γέλιο, τη δύναμη και την ελπίδα να αναβρύζουν αστείρευτα μέσα από τις αναμνήσεις και τις στιγμές που ζήσαμε μαζί του. Η προσωπική επαφή μου με τον Βέγγο είναι ελάχιστη, συνοψίζεται στις λίγες ημέρες των γυρισμάτων που έγιναν στο σπίτι του Γιάννη Σολδάτου για τις ανάγκες του 

“Ένας Άνθρωπος Παντός Καιρού”


 

Ο Θανάσης αρνιόταν πεισματικά να μιλήσει στο φακό και όλα τα πλάνα του, που εξιστορεί αναμνήσεις από την πολυτάραχη καριέρα του, είναι “κλεμμένα” από τις χαλαρές στιγμές που ακολουθούσαν την ανάγνωση του σεναρίου της “Τρικυμίας” που είχε γράψει ο  Δήμος Αβδελιώδης και θα πρωταγωνιστούσε ο Βέγγος.  Για τις ανάγκες του μοντάζ του ντοκιμαντέρ “αναγκάστηκα” να δω τουλάχιστον εκατό φορές όλες τις ταινίες του (εκτός από αυτές που δυστυχώς δεν παραχώρησε η “Φινος Φιλμ”) και αυτή η ενδελεχής, κοπιαστική επαφή με το έργο του με κάνει να πιστεύω ότι “έφυγε” ενας από τους σημαντικότερους σκηνοθέτες του ελληνικού κινηματογράφου. Η αποψή μου βέβαια ελάχιστη αξία έχει μπροστά σ΄αυτό που αντιπροσωπεύει ο Βέγγος στην καρδιά και το μυαλό του κάθε Έλληνα.



Ο Θανάσης Βέγγος γεννήθηκε στο Νέο Φάληρο το 1927. Κατάγεται από τα Θολάρια της Αιγιάλης από την πλευρά της μητέρας του Ευδοκίας, του γένους Ιωάννη Σμυρνή. Η γιαγιά του η Μαρουλιώ ήταν πρακτική μαία στα Θολάρια της Αμοργού (Τα στοιχεία καταγωγής προέρχονται από την έκδοση «Επιφανείς Αμοργίνοι» 1983 του Συνδέσμου Αμοργίνων). Ηταν το μοναχοπαίδι του κυρ Βασίλη και της κυρα-Ευδοκίας που κατάφεραν να δώσουν στον Θανάση μόνο τις εγκύκλιες σπουδές.

Ο πατέρας Βέγγος, υπάλληλος στο εργοστάσιο της Ηλεκτρικής Εταιρίας στο Φάληρο, συμμετείχε επί Κατοχής, ως μαχητής του ΕΛΑΣ, στη περίφημη μάχη της ηλεκτρικής για να το σώσει από την ανατίναξη που σχεδίαζαν οι Γερμανοί ­ οι μαρτυρίες λένε πως είχε σημαντική συμβολή στη μάχη και στη συνέχεια απολύθηκε από τη δουλειά του εξαιτίας των αριστερών φρονημάτων του. Αλλά και ο Θανάσης ως ΕΠΟΝίτης αντιμετώπισε την εκδικητικότητα του κράτους: βρέθηκε στη Μακρόνησο, το κολαστήριο και τόπο μαρτυρίου για χιλιάδες αριστερούς φαντάρους αλλά και πολίτες.

Εκεί, στον κατ’ ευφημισμόν «νέο Παρθενώνα», ο νεαρός Θανάσης βίωσε τον εξευτελισμό, έμαθε να υπομένει, υιοθέτησε την αξιοπρέπεια ως στάση ζωής και ταυτόχρονα γνώρισε τη συντροφική αλληλεγγύη. Εκεί επίσης συνδέθηκε φιλικά με τον Νίκο Κούνδουρο, τον άνθρωπο που θα άλλαζε την πορεία της ζωής του.

Αυτή η γνωριμία οδήγησε στην πρώτη του εμφάνιση στον κινηματογράφο, το 1954 στην ταινία “Μαγική Πόλις” του Κούνδουρου. Για τα επόμενα πέντε χρόνια έπαιξε σε μικρούς ρόλους, εργαζόμενος παράλληλα και ως φροντιστής στα πλατό. Την περίοδο αυτή εμφανίστηκε σε μερικές από τις πιο ιστορικές ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου, όπως “Ο δράκος, Διακοπές στην Αίγινα, Μανταλένα, Συννεφιασμένη Κυριακή, Ο Ηλίας του 16ου, Ποτέ την Κυριακή”. Ο πρώτος του μεγάλος ρόλος είναι μαζί με το Νίκο Σταυρίδη στην ταινία Οι δοσατζήδες του 1960. Τον ίδιο καιρό, το 1959 πήρε άδεια ασκήσεως επαγγέλματος ηθοποιού όχι από Σχολή αλλά ως εξαιρετικό ταλέντο με εξετάσεις σε ειδική επιτροπή. Η πρώτη του θεατρική παράσταση ήταν στην επιθεώρηση «Ομόνοια πλατς πλουτς», δίπλα στους Νίκο Ρίζο και Γιάννη Γκιωνάκη, επίσης το 1959.


Τα επόμενα χρόνια, συνεργαζόμενος κυρίως με τον σκηνοθέτη Πάνο Γλυκοφρύδη, αναπτύσσει τον τύπο του νευρικού, αεικίνητου τύπου, που τον καθιέρωσε και αρχίζει να γίνεται δημοφιλής. Με ταινίες όπως “Ψηλά τα χέρια Χίτλερ, Μην είδατε τον Παναή, Ζήτω η τρέλα, Πολυτεχνίτης κι ερημοσπίτης” καθιερώνεται στη συνείδηση του κοινού. Το 1964, σε αναζήτηση καλλιτεχνικής ελευθερίας, ίδρυσε τη δική του εταιρία παραγωγής ΘΒ – Ταινίες Γέλιου. Την περίοδο 1965-1969, συνεργαζόμενος με τον Πάνο Γλυκοφρύδη και τον Ερρίκο Θαλασσινό, αλλά και σκηνοθετώντας ο ίδιος κάποιες φορές, γύρισε τις καλύτερες κατά γενική ομολογία ταινίες του, όπως τις “Φανερός πράκτωρ 000, Τρελός, παλαβός και Βέγγος, Ποιος Θανάσης;”, που τις χαρακτηρίζουν το σουρεαλιστικό χιούμορ, ο αυτοσχεδιασμός και η πηγαία ερμηνεία. Παρά την εμπορική και καλλιτεχνική τους επιτυχία, οι ταινίες αυτές οδηγούν την εταιρία του Βέγγου σε κλείσιμο και τον ίδιο σε οικονομική καταστροφή, από την οποία θα συνέλθει μόνο μετά από πολλά χρόνια.

Η καριέρα του συνεχίζεται με τον σκηνοθέτη Ντίνο Κατσουρίδη, ενώ η δημοτικότητά του παραμένει σταθερή κι οδηγεί στην αποθέωσή του από τον κόσμο στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης του 1971, όπου η ταινία “Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση;” αποσπά τα βραβεία κριτικών και κοινού. Άλλη σημαντική ταινία αυτής της περιόδου είναι”Ο Θανάσης στη χώρα της σφαλιάρας” του 1976. Η θεματολογία των ταινιών του μετατοπίζεται προς την κοινωνική κριτική, ενώ το 1983 σταματά για λίγα χρόνια να κάνει κινηματογράφο. Τη δεκαετία του ’80 ασχολείται με το γύρισμα έξι βιντεοταινιών και της τηλεοπτικής σειράς “Βεγγαλικά” που, μετά από προσπάθειες πολλών ετών, προβλήθηκε τελικά στην τηλεόραση το 1988. Το 1990 εμφανίστηκε στη σειρά του ΑΝΤ1 “ Αστυνόμος Θανάσης Παπαθανάσης”.


Η επιστροφή του στον κινηματογράφο γίνεται με την ταινία “Ήσυχες μέρες του Αυγούστου” του Παντελή Βούλγαρη. Η ερμηνεία του έχει πια διαφοροποιηθεί, είναι χαμηλών τόνων αλλά μεγάλης εκφραστικότητας, με κορυφαία στιγμή το ρόλο του στην ταινία “Όλα είναι δρόμος” του 1998. Την περίοδο αυτή εμφανίστηκε επίσης στην Επίδαυρο, το 1997 στο ρόλο του Δικαιόπολι στους “Αχαρνής” και το 2001 στην Ειρήνη του Αριστοφάνη με μεγάλη επιτυχία. Το 2002, σχεδόν πενήντα χρόνια μετά την πρώτη του κινηματογραφική εμφάνιση, ο Θανάσης Βέγγος κράτησε έναν από τους βασικούς ρόλους στην τηλεοπτική σειρά “Περί ανέμων και υδάτων”. Η τελευταία κινηματογραφική συμμετοχή του ήταν στην ταινία του Παντελή Βούλγαρη “Ψυχή βαθιά” το 2009.

Ο Θανάσης Βέγγος ήταν μέλος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών και του Σωματείου Παραγωγών. Ήταν μόνιμος κάτοικος της Αθήνας. Την εποχή που γυριζόταν “Ο δράκος” παντρεύτηκε την Ασημίνα Βέγγου, με την οποία ήταν μαζί μέχρι το τέλος της ζωής του, και είχαν δύο γιους.

Ο Θανάσης Βέγγος νοσηλευόταν από τις 19 Δεκεμβρίου 2010 στην εντατική μονάδα του νοσοκομείου “Ερυθρός σταυρός” λόγω εγκεφαλικού επεισοδίου. Απεβίωσε στις 3 Μαΐου 2011 στις 7:10 το πρωί, ενώ νοσηλευόταν στο Νοσοκομείο Ερυθρός Σταυρός, λίγο πριν συμπληρώσει τα 84 χρόνια του.

“ΕΝΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΑΝΤΟΣ ΚΑΙΡΟΥ”
 Το «Ένας Άνθρωπος Παντός Καιρού» είναι μια ταινία-ντοκιμαντέρ για το Θανάση Βέγγο, φτιαγμένη από το στενό του φίλο και συνεργάτη Γιάννη Σολδάτο. Με αφορμή τα 50 χρόνια από το ξεκίνημα της καριέρας του Βέγγου και έχοντας ως βάση την ομότιτλη μονογραφία που εξέδωσε το 2000, ο Σολδάτος επιχειρεί μια σφαιρική καταγραφή του φαινομένου Βέγγος. Στην προσπάθειά του αυτή ο δημιουργός έπρεπε να υπερπηδήσει ένα βασικό εμπόδιο: την πεισματική άρνηση του Θου Βου να παραχωρήσει συνεντεύξεις ή να μιλήσει για τον εαυτό του από το 1977! Αυτή του η ιδιοτροπία κάνει ακόμα πιο πολύτιμες τις στιγμές που έχει «κλέψει» ο Σολδάτος με τον Βέγγο να μιλά στην κάμερα για στιγμές της καριέρας του στο χώρο του θεάματος.



Όλες οι πτυχές της πορείας του κωμικού παρουσιάζονται χωρίς ωραιοποιήσεις: τα χρόνια στη Μακρόνησο, η οικονομική καταστροφή ως παραγωγός, οι σταθερές αναφορές στις ταινίες του, οι συνεργασίες με σπουδαίους σκηνοθέτες. Κανένας δεν αρνείται να μιλήσει στο Σολδάτο: Αγγελόπουλος, Βούλγαρης, Κατσουρίδης, Γλυκοφρίδης, Γρηγορίου, Κούνδουρος δίνουν τη δική τους οπτική για τον άνθρωπο που γνώρισαν και έζησαν.

Στιγμές γέλιου με σκηνές ανθολογίας από τις ταινίες του, αλλά και εικόνες που υπογραμμίζουν τις δραματικές του ικανότητες, διανθίζουν την αφήγηση. Το «Ένας Άνθρωπος Παντός Καιρού»  δεν αποτελεί αγιογραφία και δίνει στο θεατή αρκετό υλικό για να σχηματίσει ο ίδιος άποψη για το τι τελικά είναι ο Βέγγος και να εκτιμήσει την προσφορά του στον Ελληνικό κινηματογράφο.

Σενάριο / Σκηνοθεσία: Γιάννης Σολδάτος
Φωτογραφία: Γιάννης Σολδάτος, Μιχάλης Γαλανάκης
Μοντάζ / Ήχος: Μιχάλης Γαλανάκης   Τεχνική Επαξεργασία: Mediavox
Παίζουν: Κώστας Γάκης, Ευτυχία Γιακουμή,Ευγένιος Σπαθάρης  
Εμφανίζονται και μιλούν: Νίκος Κούνδουρος, Τάσος Ζωγράφος,Ντίνος Κατσουρίδης, Θόδωρος Αγγελόπουλος,Βασίλης Βέγγος, Παντελής Βούλγαρης, Αιμιλία Υψηλάντη, Γιώργος Λαζαρίδης, Έφη Ροδίτη, Πάνος Γλυκοφρίδης,Βάσια Τριφύλλη, Μίκης Θεοδωράκης, κα.

Παραγωγή: ΕΚΚ, ΕΡΤ Α.Ε.,Αιγόκερως
Συμπαραγωγή-Διανομή: New Star
Διάρκεια: 75 λεπτά η εκδοχή της ταινίας που βγήκε στις αίθουσες και 63 λεπτά η τηλεοπτική.


http://mediavoxgalanakis.wordpress.com



Δημοσίευση σχολίου

  © Blogger template Simple n' Sweet by Ourblogtemplates.com 2009

Back to TOP