Βουτιές

>> Τετάρτη, 30 Μαΐου 2012

Read more...

Η οικολογία και ο οικολογισμός

>> Τρίτη, 29 Μαΐου 2012

gianni-rossi.jpg

Ο άνθρωπος του διαφωτισμού και της νεωτερικότητας λησμόνησε ότι είναι «παρεπίδημος»· υπερτίμησε τον εαυτό του και τις δυνατότητές του τόσο, που στο όνομα μια γραμμικής «προόδου» είδε στο περιβάλλον μια ακόμη πηγή εκμετάλλευσης, δηλαδή μια ακόμη πηγή πλουτισμού. Την ύβρη του μάλιστα την ονόμασε «ανάπτυξη» και στο όνομά της διέπραξε μια υπέρβαση όχι απλώς των αντοχών, αλλά των ίδιων των περιβαλλοντικών ορίων του κόσμου μας, που εν τω μεταξύ έπαψε να είναι κόσμος κι έγινε αγορά. Όχι αγορά των πολιτών, αλλά αγορά των πολυεθνικών.

Σε αυτή την αγορά το περιβάλλον είναι ο πλέον σπαταλημένος πόρος της ανθρωπότητας. Δίπλα στην κλιματική αλλαγή, με την οποία δεν γνωρίζουμε τι μας ξημερώνει, έχουμε τους πολέμους, που όσα «ανθρωπιστικά» προσχήματα κι αν επικαλεστούμε, μισογνωρίζουμε όλοι μας ότι γίνονται για το πετρέλαιο: για την ενέργεια δηλαδή· για να συνεχίζουμε να παράγουμε και να καταναλώνουμε. Θα ακολουθήσουν -προβλέπουν οι ειδικοί- πόλεμοι για το νερό -κι έχει ο Θεός. Εμείς δεν θα έχουμε όμως συνεχίζοντας έτσι. Οι προβλέψεις για πανδημίες κι άλλα δεινά είναι πολύ συγκεκριμένες. Τόσο συγκεκριμένες όσο και οι επιδόσεις μας.

Θέλω να πω πως όσο η δύση αναπτύσσεται -κι αυτό που ονομάζουμε «ανάπτυξη» γίνεται πάντοτε σε βάρος του περιβάλλοντος – τόσο αυξάνονται οι πειν?ντες κα? διψ?ντες της ανθρωπότητας. Τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα δεν μας χορταίνουν· μας μεταλλάσσουν. Και μας μεταλλάσσουν σε τέτοιο βαθμό που δεν μπορούμε να κάνουμε πλέον στοιχειώδεις διακρίσεις. Δείτε τα καθ' ημάς: έχουμε πεντακάθαρα σπίτια αλλά χιλιοβρόμικους δημόσιους χώρους. Δεν έχουμε την παραμικρή αίσθηση του δημοσίου συμφέροντος και του δημοσίου χώρου. Ό,τι είναι εκτός της οικίας μας, στάχτη και μπούλμπερη!

Η κρίση που βιώνει σήμερα ο κόσμος -και η πατρίδα μας πολύ περισσότερο- για λόγους που δεν είναι του παρόντος, δεν είναι απλώς μια κρίση οικονομική. Είναι μια κρίση ανθρωπολογική, κρίση του ίδιου του μοντέλου ανάπτυξης που υιοθετήθηκε, μεταπολεμικά κυρίως. Αυτό το μοντέλο, αφού μας καταχρέωσε, μας χρεοκόπησε οικονομικά, πολιτικά και ηθικά κι όμως εμείς, παραδόξως, επιμένουμε σε αυτό, μιλώντας και προσδοκώντας περισσότερη «ανάπτυξη» -δηλαδή περισσότερη κατανάλωση. Θεραπεύεται όμως η παχυσαρκία με περισσότερες θερμίδες;

Υπάρχει μια ηθική υποχρέωση έναντι των παιδιών μας, αλλά δεν είμαι καθόλου σίγουρος ότι θέλουμε να την αναλάβουμε. Φυσικά και μπορούμε να ζήσουμε χωρίς μιας χρήσεως προϊόντα, αλλά δεν ξέρω εάν το θέλουμε.

Ξέρω όμως ότι ο προνεωτερικός παππούς μου, ο Περεκλάκης, ήταν ένας άνθρωπος φτωχός αλλά ευτυχής, διότι μοιραζόταν την φτώχεια του. Ήταν ένας άνθρωπος ολιγογράμματος αλλά σοφός. Τόσο σοφός που ποτέ του δεν βιαζόταν. Τα παιδιά του που σπούδασαν βιάζονται πολύ, δουλεύουν περισσότερο κι έχουν πολλές σκοτούρες. Περιέργως, όποτε το κατορθώνουν, επιστρέφουν στο σπίτι και στην ζωή του παππού... για να ξεκουραστούν! Αντιλαμβάνεστε το παράδοξο: έφυγαν για μια καλύτερη ζωή αλλά αναπαύονται επιστρέφοντας σε αυτή που εγκατέλειψαν. Το πρόβλημα είναι πολύ πιο οξύ για όσους δεν έχουν αφετηρία...

Οι επιλογές μας βεβαίως έχουν πάντοτε ένα κόστος: αυτό που μας ξεκουράζει σήμερα το λέμε διακοπές κι αυτό που μας καταπονεί το λέμε καθημερινότητα.

Μπορούμε να συνεχίσουμε έτσι με την επίγνωση ότι είναι λίγα τα ψωμιά μας -και τα δικά μας και του κόσμου μας- αλλά μπορούμε και να συνεχίσουμε εξορίζοντας τους οικονομολόγους από την ζωή μας. Ξέρετε, η ανθρωπότητα τα κατάφερε και χωρίς αυτούς.

Δεν λέω ακριβώς να γυρίσουμε πίσω, αλλά να μην περιφρονήσουμε την ιστορική εμπειρία. Λιγότερη έπαρση για τα κατορθώματά μας δεν θα μας βλάψει.

Υπάρχει ένα όψιμο ενδιαφέρον για το περιβάλλον, ένας πολύμορφος οικολογισμός θα έλεγα, που κατά την γνώμη μου είναι άλλη μια μεταμοντέρνα υποκρισία. Εάν ο πρώιμος καπιταλισμός λεηλάτησε το περιβάλλον στο όνομα της «ανάπτυξης», ο ύστερος καπιταλισμός το λεηλατεί κάνοντας πράσινες μπίζνες. Και στις δυο περιπτώσεις - σας θυμίζω - μένουν ευχαριστημένοι οι κερδοσκόποι, που μετακινούν εμπορεύματα κι ανθρώπους αλλά όχι το περιβάλλον.

Σε κάθε περίπτωση οι περιβαλλοντικές μπίζνες δεν θα σώσουν το περιβάλλον. Θα το κάνουν απλώς ένα ακόμα εμπόρευμα.

Αν κάτι μπορεί να σώσει το περιβάλλον, αυτό νομίζω ότι είναι η επίγνωση ότι δεν είμαστε το κέντρο του κόσμου. Αλλά για να γίνει αυτό δεν χρειάζονται ευχές, αλλά η ταπεινότητα εκείνη που ανα-γνώριζε ότι η ζωή ανθεί και λουλουδίζει μόνο στην ιερότητα του κόσμου.

Κι ότι έξω απ' αυτή μαραίνεται -μ' όση ανάπτυξη κι αν την ποτίσουμε.


Από τον Θεόδωρο Παντούλα

Ο Θεόδωρος Παντούλας είναι εκδότης και διευθυντής του περιοδικού «manifesto». Το άρθρο έχει αναρτηθεί στο www.ppol.gr


Read more...

O ψυχικός οικολογισμός

>> Δευτέρα, 28 Μαΐου 2012

Read more...

Δια μαγείας...


Read more...

...


Read more...

PERIVOS: Aνακυκλώνουμε κινητά και φορτιστές

>> Κυριακή, 27 Μαΐου 2012

Aναδημοσιεύουμε από το site του PERIVOS

Ο Περιβαλλοντικός Όμιλος Σαλαμίνας με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα του Περιβάλλοντος διοργανώνει δύο περιβαλλοντικές δράσεις το Σάββατο 2 Ιουνίου με στόχο την ευαισθητοποίηση του κατοίκων του νησιού μας, αλλά και την ψυχαγωγία τους.

Αρχικά, το πρωί του Σαββάτου από τις 10 πμ. έως τις 2 μμ. σε συνεργασία με την εταιρεία Vodafone θα ανακυκλώνουμε κινητά και φορτιστές έξω από τη δημοτική ιχθυαγορά Σαλαμίνας και απέναντι από το κατάστημα της VODAFONE. Παράλληλα, θα γίνεται ενημέρωση από τα μέλη του ομίλου μας για τα οφέλη της Ανακύκλωσης και για άλλα σημαντικά περιβαλλοντικά ζητήματα.




Το βράδυ, στις 9μμ. στο Πέτρινο Θεατράκι στα Σελήνια θα πραγματοποιηθεί συναυλία με τους ήχους ενός νεανικού group έντεχνης και rock μουσικής για να περάσουμε μία όμορφη μουσική βραδιά. Στο συγκρότημα παίζουν οι : Νικολαίδης Κυριάκος, Παπαδημητρίου Αλέξης, Παπαπαντελής Ευγένιος και Φιλιμέγκας Βασίλης.

Η είσοδος είναι δωρεάν. 

Στο διάλειμμα θα πραγματοποιηθεί και η κλήρωση της λαχειοφόρου αγοράς που εδώ και καιρό πραγματοποιεί ο όμιλος.

salamina-press.blogspot.com


Read more...

Σύγχρονη επιστήμη και ανοιχτή κοινωνία

Η επιστημολογία ­ ή φιλοσοφία της επιστήμης ­ αναπτύχθηκε από τη στιγμή που συνειδητοποιήθηκε ότι η ανάπτυξη της επιστημονικής γνώσης επιβάλλει αφενός τη φιλοσοφική εξέταση ορισμένων αφαιρέσεων που χρησιμοποιεί η σύγχρονη επιστήμη όλο και περισσότερο, αφετέρου τον καθορισμό αρχών οροθέτησης της επιστημονικής γνώσης σε σχέση με τη μη επιστημονική γνώση. Ο ανοιχτός και αναπτυσσόμενος χαρακτήρας της επιστημονικής γνώσης, όπως έδειξε ο Karl Popper στο μεγάλο του έργο Η λογική της επιστημονικής ανακάλυψης, βασίζεται στην εξής απλή αρχή: ότι οι επιστημονικές θεωρίες πρέπει να είναι διατυπωμένες με τέτοιον τρόπο ώστε η διάψευσή τους να είναι κατ' αρχήν δυνατή ­ και μόνο έτσι μπορούν να αντικατασταθούν από άλλες, νεότερες και ικανοποιητικότερες, ώσπου με τη σειρά τους και αυτές να αντικατασταθούν από άλλες. Ετσι αναπτύσσεται η γνώση.

Με άλλα λόγια η επιστημονική γνώση δεν είναι ένα τελειωμένο σύστημα ή μια εικόνα, ένας γεωγραφικός χάρτης της πραγματικότητας ή ένας καθρέφτης της. Μοιάζει μάλλον με έναν πυρσό που φωτίζει την πραγματικότητα. Πάντα αυξάνεται, αναθεωρείται, καταργείται, αναδημιουργείται, ακριβώς όπως γίνεται με την εξέλιξη των ειδών. Η ιστορικότητα της γνώσης μάς δείχνει τη συνεχιζόμενη διαδικασία πρόσκτησης γνώσης. Ποτέ δεν φθάνουμε στην απόκτηση μιας οριστικής ή ημι-οριστικοποιημένης μεθόδου συλλογής παρατηρήσεων για τη διαμόρφωση «ορθών» περιγραφικών προτάσεων για τον κόσμο. Το ζήτημα είναι αν αυτό το γνωσιακό καθεστώς μπορεί να ισχύσει σε μια κλειστή κοινωνία, δηλαδή σε μια παραδοσιακή κοινωνία φυλετικού τύπου ή σε μια σύγχρονη ολοκληρωτική κοινωνία. Εκεί ισχύει ένα καθεστώς «κατηχητικής» γνώσης, δηλαδή ενός δόγματος που προφυλάσσεται από τυχόν διάψευση.

Αυτό συμβαίνει διότι κύριο μέλημα αυτού του τύπου της κοινωνίας είναι η διατήρηση της ενότητας μέσα από ένα κοινό σύστημα πίστης που δεν υπόκειται σε διάψευση, στην ετυμηγορία του πειράματος ή στην κριτική συζήτηση. Στην ανοιχτή κοινωνία η κοινωνική συνοχή δεν έχει ανάγκη τέτοιας κατηχητικής γνώσης, αλλά αντίθετα εξασφαλίζεται μέσα από τους θεσμούς της ανοιχτής κοινωνίας, που εγγυώνται τον πλουραλισμό και τη δυνατότητα κριτικής, δηλαδή την προβολή εναλλακτικών θεωριών και εναλλακτικών λύσεων στα προβλήματα της κοινωνίας. Μόνο σε αυτές τις κοινωνίες οι πεποιθήσεις μπορούν να εξεταστούν κριτικά διότι ισχύει ένα καθεστώς γνωσιακής ουδετερότητας. Γι' αυτό και σε τέτοιες κοινωνίες η γνώση αναπτύσσεται και δεν είναι στατική, όπως συμβαίνει σε μια θεοκρατική ή φυλετική κοινωνία, ούτε γνωρίζει περιορισμούς και πολιτικές παρεμβάσεις, πράγμα που συμβαίνει στις ολοκληρωτικές κοινωνίες σύγχρονων δικτατορικών καθεστώτων.

Ολα αυτά σημαίνουν ότι σε μια ανοιχτή κοινωνία λειτουργεί υποχρεωτικά ένα ορισμένο πνευματικό ήθος, παγιωμένο σε μια παράδοση που αποτελεί το πνευματικό και κοινωνικό υπόβαθρο οποιουδήποτε θεσμικού πλαισίου της και που είναι το γνωστό και κλασικό πλαίσιο της σύγχρονης, φιλελεύθερης δημοκρατικής πολιτείας. Οταν αυτό λείπει ή υπολειτουργεί, το τελειότερο Σύνταγμα, η πιο άρτια νομική και συνταγματική θωράκιση ενός δημοκρατικού καθεστώτος, ακόμη και η πιο ενάρετη και φωτισμένη πολιτική ηγεσία δεν επαρκούν για να εξασφαλίσουν την αποτελεσματική λειτουργία των θεσμών. Και αυτό συμβαίνει διότι υπολειτουργεί η ανοιχτή κοινωνία, που είναι ευρύτερη έννοια από τη δημοκρατία και συγχρόνως κοινωνική και πολιτιστική της προϋπόθεση.

Σε ανάλογα συμπεράσματα φθάνουμε αν η αναζήτησή μας ξεκινήσει αντίστροφα, δηλαδή από τις προϋποθέσεις της δημοκρατικής πολιτείας, που είναι η πολιτική έκφραση της ανοιχτής κοινωνίας: πάλι απαιτείται πριν απ' όλα η ελεγξιμότητα των αποφάσεων. Είναι γνωστό ότι η δημοκρατία συνυφαίνεται πριν απ' όλα με τη δυνατότητα ασκήσεως ελέγχου στην εξουσία. Η παλιά αντίληψη της δημοκρατίας τη συνέδεε με κάποια αδιόρατη «γενική θέληση», την οποία υποτίθεται ότι εκφράζει η πλειοψηφία. Αντίθετα, σύμφωνα με τη σύγχρονη αντίληψη, ο ρόλος του εκλογικού σώματος είναι να αναδείξει μια κυβέρνηση, δηλαδή μια ομάδα που θα ασκήσει εξουσία, η οποία θα προκύψει από τον ανταγωνισμό ανάμεσα σε διάφορες πολιτικές ομάδες για την κατάκτηση της πλειοψηφίας, με την προϋπόθεση ότι τηρούνται ορισμένοι κανόνες τόσο στη διεξαγωγή αυτού του ανταγωνισμού όσο και κατά την άσκηση της εξουσίας.

Με δυο λόγια: το ίδιον της δημοκρατικής λειτουργίας σε οποιοδήποτε συγκροτημένο κοινωνικό σώμα είναι η ελεγξιμότητα των αποφάσεων και της εκτέλεσής τους ­ ελεγξιμότητα που διασφαλίζεται μέσα από τη λογοδοτική υποχρέωση που έχουν οι εκάστοτε κυβερνώντες στους κυβερνωμένους.

Η δημοκρατία όμως ως μορφή πολιτική οργάνωσης πρέπει να εδράζεται σε ένα ευρύτερο πολιτιστικό πλαίσιο, που της χρησιμεύει ως οικολογική εστία. Και αυτή είναι η ανοιχτή κοινωνία ­ η οποία δεν αφορά μόνο τους θεσμούς και τους κανόνες αλλά και τις παραδόσεις και τις νοοτροπίες. Διότι η λογοδοτικότητα ως θεσμική υποχρέωση σε μια δημοκρατία μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά μόνο στον βαθμό που η κριτική και η ελεγξιμότητα ενυπάρχουν στην παράδοση και στον τρόπο σκέψης σε μια κοινωνία που τότε ονομάζεται ανοιχτή.

Στο σημείο αυτό πρέπει να στρέψουμε την προσοχή μας σε έναν παράγοντα που συχνά παραβλέπεται στην εκτίμηση του πολιτικού ρόλου του σύγχρονου πνευματικού ανθρώπου στον τόπο μας και που είναι το γνωσιακό ήθος του διανοουμένου. Ο σύγχρονος διανοούμενος ­ και κυρίως ο επιστήμων ­ λειτουργεί στον δημόσιο χώρο του πνεύματος. Αν σέβεται το κοινό του, θα πρέπει η δραστηριότητά του να είναι ανοιχτή και τα λεγόμενά του να είναι ελέγξιμα.

Απευθυνόμενος κατ' αρχήν στην κρίση του κοινού του, ο αυθεντικός διανοούμενος προσδοκά ότι η αποδοχή των λεγομένων του γίνεται έπειτα από κριτικό έλεγχο και όχι άνευ όρων, μέσα από κάποιο άλμα πίστης ή μέσα από τον ρητορικό εντυπωσιασμό που μπορεί να προκαλέσει ο λόγος του. Ο γνήσιος διανοούμενος απευθύνεται πάνω απ' όλα στη λογική ιδιότητα των συνανθρώπων του και βασίζεται στην κριτική τους δύναμη. Η ποιότητα του λόγου του δεν κρίνεται με βάση την τεχνική της συνθηματοποίησης ή την αποτελεσματικότητα των προπαγανδιστικών του πονηρευμάτων ή άλλων «μυστικών» της τεχνικής τής πειθούς, αλλά από τη δύναμη και το περιεχόμενο της επιχειρηματολογίας του και τη σαφήνεια της διατύπωσής της.


Με αυτή την έννοια υπόδειγμα διανοουμένου είναι ο Σωκράτης, ο οποίος αποδεικνύει το Πυθαγόρειο Θεώρημα σε έναν δούλο που δεν γνωρίζει ανάγνωση και γραφή, δείχνοντας ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι, διότι είναι εξίσου προικισμένοι με λογική δυνατότητα, έστω και αν δεν είναι ίσοι σε ικανότητες. 

Είναι χαρακτηριστικό ότι αυτό γίνεται ακριβώς για να δείξει ο Σωκράτης στον συνομιλητή του ότι δεν είναι τα ρητορικά τεχνάσματα των σοφιστών ή η ωραιολογία που πείθουν αλλά τα πραγματικά επιχειρήματα, εφόσον ο καθένας ­ καλλιεργημένος ή ακαλλιέργητος ­ έχει τη δυνατότητα να κρίνει με τον νου του (Πλάτωνος Μένων, 83-85). Ο γνήσιος διανοούμενος είναι εκείνος που επιχειρηματολογεί, που δίνει δηλαδή εξηγήσεις οι οποίες γίνονται αποδεκτές από το λογικό των συνανθρώπων του. Αυτό εννοεί ο Σωκράτης όταν αρνείται το φιλοφρόνημα του «γόητα» που του απευθύνει ο Μένων.

Με άλλα λόγια η λογοδοτικότητα που συνυφαίνεται με τη δημοκρατική πολιτεία αντανακλάται και στο γνωσιακό ήθος του πνευματικού ανθρώπου που λειτουργεί μέσα σε μια ανοιχτή κοινωνία, όπου ο χώρος του πνεύματος είναι δημόσιος και επομένως ελέγξιμος. Για να είναι οι θεωρίες του επιστήμονα ή του φιλοσόφου ελέγξιμες, για να μπορούν να λογοδοτούν αποτελεσματικά στον χώρο του πνεύματος, πρέπει να είναι διατυπωμένες με σαφήνεια και πρέπει οι ίδιοι οι διανοούμενοι να δέχονται τον κριτικό έλεγχο.

(Ειρήσθω εν παρόδω: Η υποβολή σε κριτική οποιουδήποτε πνευματικού έργου και η ώριμη αντιμετώπισή της από τον δημιουργό του είναι πάντα ένα καλό αντίδοτο στη νόσο της μεγαλομανίας, η οποία σοβεί στον κόσμο των διανοουμένων όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε όλο τον δυτικό κόσμο. Αυτό συνδέεται ίσως με το γεγονός ότι στις κλειστές κοινωνίες οι πνευματικοί άνθρωποι ήταν δεμένοι με την εξουσία. Η νοσταλγία της χαμένης κλειστής κοινωνίας είναι επομένως σύμφυτη με την επιθυμία για την εξουσία που νιώθει ο σύγχρονος homo ideologicus ως γνήσιος συνεχιστής των προκατόχων του, οι οποίοι είναι ο μάγος, ο προφήτης, ο αρχιερέας και ο αιρεσιάρχης.)


του Δ. Δημητράκου, καθηγητή Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

ΠΗΓΗ: εφημ. ΤΟ ΒΗΜΑ, 19 Μαρτίου 2000








Read more...

Βιβλίο: Η δημοσιότητα της κύρωσης ή η κύρωση της δημοσιότητας

>> Παρασκευή, 25 Μαΐου 2012

Αποτελεί γενική διαπίστωση των τελευταίων ετών ότι, όταν οι κρατικές αρχές αδυνατούν να ελέγξουν ένα παραβατικό φαινόμενο με τα συντεταγμένα εργαλεία της Δικαιοσύνης και των θεσμικών ελεγκτικών μηχανισμών, επιχειρούν να "παραδώσουν" στην κοινωνία τις πληροφορίες που αφορούν τους φερόμενους παραβάτες. Πρόκειται για μια κυνική επικοινωνιακή συμπεριφορά, κατά την οποία το κράτος νίπτει τας χείρας του, ομολογώντας πια ότι το ίδιο δεν μπορεί να κάνει τίποτε άλλο, επιδιώκοντας την κοινοποίηση του "κακού", το οποίο απέτυχε να αντιμετωπίσει.
Η δημόσια διαπόμπευση αποτελεί μια πρακτική αρκετά διαδεδομένη σε αντιδημοκρατικά καθεστώτα, κυρίως περασμένων εποχών. Κάποτε γινόταν με την ανοχή ή την σιωπηρή παρότρυνση του κράτους. Σήμερα στην Ελλάδα, η δημόσια διαπόμπευση οργανώνεται επίσημα από κρατικές αρχές και απολαμβάνει ενίοτε την έγκριση λειτουργών της Δικαιοσύνης, ή ακόμη και ανεξάρτητων αρχών που έχουν την συνταγματική αποστολή της προστασίας των ατόμων από την κρατική αυθαιρεσία. Έτσι η δημοσιοποίηση των στοιχείων φερόμενων παραβατών αποτελεί μια παράλληλη "κύρωση", μια "προ-ποινή", η οποία ενδέχεται να έχει ακόμη πιο σοβαρές επιπτώσεις στην κοινωνική παράσταση και μερικές φορές και στην ίδια την ύπαρξη του ατόμου, απ' ό,τι η παραδοσιακή ποινική τιμωρία - όταν κι εφόσον αυτή τυχόν επιβληθεί. 
Με αυτό το φαινόμενο, το οποίο έχει βαθιές ρίζες, αλλά πλέον διαχέεται οριζόντια στις σύγχρονες πολιτικές καταστολής, ασχολείται η μελέτη της κ. Λίλιαν Μήτρου που φέρει τον σχεδόν καρκινικό τίτλο "η δημοσιότητα της κύρωσης ή η κύρωση της δημοσιότητας". Ήδη από τον τίτλο αντιλαμβανόμαστε την "κυκλικότητα" του ζητήματος: πρέπει να δημοσιοποιείται η -όποια επιβαλλόμενη- κύρωση; Ή μήπως η ίδια η δημοσιοποίησή της συνιστά άλλη μια,  πρόσθετη "κύρωση" - την ίδια την δημοσιότητα;
(Η κ. Μήτρου ήταν διδάσκουσα στο μεταπτυχιακό δημοσίου δικαίου που φοίτησα όπου μας δίδασκε νομικά θέματα της κοινωνίας της πληροφορίας. Επίσης έχει προλογίσει το δεύτερο νομικό βιβλίο μου και ήταν και στην παρουσίαση του τρίτου βιβλίου μου.Τα αναφέρω ως disclaimer για να ελέγξετε τον βαθμό της αντικειμενικότητάς μου). 
Η μελέτη αυτή ξεκινάει τοποθετώντας το ζήτημα στα συνταγματικά του πλαίσια: από νομική άποψη, η δημοσιότητα των κυρώσεων "δοκιμάζει" τον σεβασμό των ατομικών δικαιωμάτων των φερόμενων ως δραστών, εν όψει άλλων έννομων αγαθών. Οπότε το πρόβλημα τελικά ανάγεται στην αναζήτηση της ορθής ισορροπίας, της στάθμισης μεταξύ αφενός των δικαιωμάτων των δραστών κι αφετέρου των αντίρροπων επιδιώξεων της έννομης τάξης. Η ανάλυση των θεμελιωδών διατάξεων του συνταγματικού και ευρωπαϊκού δικαίου καθώς και η αναζήτηση της μεταξύ τους σχέσης, ως κανόνων κι εξαιρέσεων, αποτελεί την αφετηρία και σε άλλα έργα της κ. Μήτρου, την οποία σε αυτή τη μελέτη έχει επικαιροποιήσει, έτσι ώστε να εισάγει ακόμη και τους αμύητους σε αυτήν την προβληματική. 
Πιο μεγάλο ενδιαφέρον έχουν όμως οι επιμέρους αναλύσεις της μελέτης και οι τοποθετήσεις για συγκεκριμένες περιπτώσεις που απασχόλησαν τον νομοθέτη και τις αρχές, καθώς και η κριτική τοποθέτηση της κ. Μήτρου (μιας από τους συντάκτες του αρχικού νομοσχεδίου που κατέληξε στην ψήφιση του Ν.2472/1997), όσον αφορά την συνταγματικότητα νεότερων νομοθετικών ρυθμίσεων που εισέβαλαν στο πεδίο της προστασίας προσωπικών δεδομένων, προκειμένου να επιδιωχθεί η εξασφάλιση κι άλλων έννομων αγαθών. 
Στο πλαίσιο αυτών των ειδικότερων περιπτώσεων, εντάσσεται η κριτική της συγγραφέως για την ρύθμιση του ν.3625/2007, με την οποία καθιερώθηκε η αρμοδιότητα του εισαγγελέα να δημοσιοποιεί προσωπικά δεδομένων ποινικών διώξεων για σκοπούς προστασίας του κοινωνικού συνόλου και την πραγμάτωση της αξίωσης της Πολιτείας για τον κολασμό των αδικημάτων. Η μελέτη επισημαίνει την αμφισβητήσιμη ανεξαρτησία των εισαγγελέων, ενόψει της θεσμοθετημένης ιεραρχικής δομής της εισαγγελικής αρχής, αναφέρει ότι η δημοσιοποίηση θα πρέπει να επιτρέπεται όταν συντρέχουν "και" οι δύο αναγραφόμενοι νομοθετικοί στόχοι (προστασία κοινωνικού συνόλου + αξίωση της Πολιτείας για κολασμό των αδικημάτων) και, τέλος, αναγνωρίζει ότι η κρίση περί δημοσιοποίησης διέπεται από την αρχή της αναλογικότητας (η οποία εξειδικεύεται με το άρθρο 4 παρ. 1 του Ν.2472) και, κατά την οποία αρχή, τα δεδομένα πρέπει να είναι "συναφή, πρόσφορα και όχι περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται ενόψει των σκοπών της επεξεργασίας".  
 
Εξαιρετικά επίκαιρες παρατηρήσεις, αν και το βιβλίο δημοσιεύθηκε πριν την υπόθεση της δημοσιοποίησης φωτογραφιών και ιατρικών δεδομένων οροθετικών εκδιδόμενων γυναικών. Η κ. Μήτρου αναφέρει ότι, αφού η επιδίωξη είναι ο ποινικός κολασμός, "ως μοναδικά πρόσφορα στοιχεία θα πρέπει να μπορούν να οδηγήσουν στην ταυτοποίηση του υπόπτου/καταδικασθέντος (π.χ. ονοματεπώνυμο όταν αυτό είναι γνωστό, και περιγραφή  χαρακτηριστικών, όπως χρώμα μαλλιών και οφθαλμών, σωματικά χαρακτηριστικά) και στον εντοπισμό και σύλληψή του.  Κατά συνέπεια θα πρέπει να κριθεί ως αντιβαίνουσα στην αρχή της αναλογικότητας οποιαδήποτε αναφορά στην ιδιωτική ζωή ή σε άλλα δεδομένα που αναφέρονται στο πρόσωπο, όπως π.χ. πολιτικές ή θρησκευτικές πεποιθήσεις. Τέλος πρέπει να σημειωθεί ότι απαιτείται αιτιολογία σε κάθε περίπτωση έκδοσης διάταξης από τον εισαγγελέα, ανεξάρτητα από το εάν αυτό επιβάλλεται ειδικά από το νόμο ή εάν η έκδοσή της αφήνεται στη διακριτική ευχέρεια της εισαγγελικής αρχής, όπως στην προκειμένη περίπτωση. Οι διατάξεις αυτές πρέπει να αιτιολογούνται ειδικά και τεκμηριωμένα. Μόνη  επανάληψη της διατύπωσης του νόμου δεν συνιστά ειδική και τεκμηριωμένη αιτιολογία".
Την ανάλυση αυτή προσυπογράφω καθώς ακολουθεί όσα έχω υποστηρίξει και στο Αρμαμέντου/Σωτηρόπουλου Ερμ. Ν.2472 - οι τροποποιήσεις (2008). Η κ. Μήτρου στην υποσημείωση 472, όμως,  αναφέρει ότι έχουμε υποστηρίξει ως ορθότερο η δημοσιοποίηση να γίνεται από την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, θέση που η συγγραφέας απορρίπτει επειδή "η επιβολή τέτοιων κυρώσεων δεν συνάδει προς τον θεσμικό ρόλο που έχει ανατεθεί στην Αρχή αυτή". Ωστόσο, στο βιβλίο μας υποστηρίξαμε ότι, στο πλαίσιο της συνταγματικής εναρμόνισης της αρμοδιότητας του εισαγγελέα προς τα άρθρα 9Α και 101Α Σ., σε συνδυασμό με το άρθρο 19 (θ) Ν.2472, ο εισαγγελέας θα μπορούσε να απευθύνει σχετικό ερώτημα στην Αρχή για την συμβατότητα ενδεχόμενης δημοσιοποίησης με το θεσμικό πλαίσιο της προστασίας προσωπικών δεδομένων (βλ. Αρμαμέντου/Σωτηρόπουλου ό.π., σελ. 23). 
 
Αυτή η πρακτική εναρμόνιση ακολουθήθηκε στο συναφές θέμα των εισαγγελικών παραγγελιών και από την ίδια την Αρχή στην Γνωμοδότηση 3/2009, όπου αναφέρθηκε ότι ειδικά για τα ευαίσθητα δεδομένα που εκζητούνται με εισαγγελικές παραγγελίες, οι εισαγγελείς θα πρέπει να επισημαίνουν στην Διοίκηση ότι το αίτημα θα πρέπει να κρίνεται από την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων. Αυτή είναι η θέση που υποστηρίζεται και στην υπόθεση των εκδιδόμενων οροθετικών: ο εισαγγελέας δεν είχε αρμοδιότητα για δημοσιοποίηση ευαίσθητων δεδομένων πέραν όσων αφορούν την ποινική δίωξη, αφού για τα υπόλοιπα αρμόδια είναι η Αρχή (Βλ. και σχετική ανακοίνωση της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου). 
Μια άλλη ειδική περίπτωση δημοσιοποίησης που αναφέρεται στη μελέτη είναι αυτή της ανακοίνωσης των στοιχείων "οφειλετών" ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο, δυνάμει του Ν.3943/11. H Aρχή είχε γνωμοδοτήσει τότε θετικά για το μέτρο, προκαλώντας σοβαρά ερωτηματικά για την αιτιολόγηση της κρίσης της. Η κ. Μήτρου στη μελέτη της συμμερίζεται ορισμένα από αυτά τα ερωτηματικά και υποβάλλει σε εξαντλητική κριτική θεώρηση την εν λόγω γνωμοδότηση της Αρχής, φωτίζοντας τις αδυναμίες που είχε το "πράσινο φως" που δόθηκε, σε σχέση και με παλαιότερες αποφάσεις της Αρχής (62/2001, 51/2003). Επισημαίνοντας και τα "εξωνομικά κριτήρια" που βάρυναν στην στάθμιση της Αρχής, η οποία αν έκρινε διαφορετικά θα "διακυνδύνευε να εκτεθεί στην κατηγορία ότι συγκαλύπτει τη φοροδιαφυγή και τους παραβάτες". 
Στη συναφή υπόθεση της δημοσιοποίησης όλων των φορολογικών στοιχείων (ν.3842/2010) η κ. Μήτρου συμφωνεί με την απορριπτική γνωμοδότηση της Αρχής (1/2011), αλλά επισημαίνει και ότι η ΑΠΔΠΧ δεν θεμελιώνει τις αξιολογήσεις της σε έρευνες αλλά στις γενικές αντιλήψεις που (εκτιμά ότι) επικρατούν στην κοινωνία, στοιχείο που προσδίδει στην γνωμοδότησή της, κατά την συγγραφέα, στοιχεία "αξιολογικής αυθαιρεσίας". 
Πρόκειται για ένα σημαντικό κι επίκαιρο έργο που παρουσιάζει αντικειμενικά την προβληματική της δημοσιοποίησης ως πρόσθετης κύρωσης, χωρίς να αποφεύγει την συγκεκριμένη τοποθέτηση σε διλημματικά νομικά ερωτήματα. Σε μια βιβλιογραφία που βρίθει από περιγραφικά έργα, οι μελέτες όπως αυτή της κ. Μήτρου, αλλά και του κ. Βλαχόπουλου παλαιότερα (Διαφάνεια της κρατικής δράσης και προστασία προσωπικών δεδομένων) παρέχουν αυτό που χρειάζεται η νομική σκέψη σήμερα, ως πρακτικός λόγος: κριτήρια και συγκεκριμένες κατευθύνσεις για να λυθούν τα προβλήματα που ανακύπτουν στην πράξη, με εργαλεία που δεν περιέχονται "έτοιμα" στην νομοθεσία, αλλά επιβεβαιώνουν την λειτουργικότητα της επιστήμης ως μεθόδου κριτικής της νομοθεσίας και συστήματος επίλυσης διλημμάτων.

Read more...

Κινηματογραφικό έργο: Poltergeist



Η ταινία "Poltergeist" σηματοδότησε την πρώτη συνεργασία δύο "ιερών τεράτων" του φανταστικού κινηματογράφου, των Tobe Hooper και Steven Spielberg. Το αμάλγαμα της κινηματογραφικής δεξιοτεχνίας του Hooper και της πρωτοτυπίας των ιστοριών που δημιουργεί η φαντασία του Spielberg δημιούργησε μία ταινία-σταθμό για τα φιλμ υπερφυσικού τρόμου, ένα φιλμικό "κόσμημα" που θα λάμπει παντοτινά.

Ενα βιβλίο αποσπάται από τη βιβλιοθήκη χωρίς να το αγγίξει κανείς, ένα κρεβάτι κινείται χωρίς λόγο, φώτα αναβοσβήνουν χωρίς να φταίει η ΔΕΗ και ένα αναμμένο λαμπατέρ εκσφενδονίζεται πάνω σε έναν τοίχο. Αν νομίζετε πως οι καταστάσεις αυτές αποτελούν αποκύημα της φαντασίας ενός σεναριογράφου ταινιών τρόμου, έχετε δίκιο κατά το ήμισυ. Μία σειρά από παρόμοιες σκηνές μεταφυσικού τρόμου επέλεξε ο cult σκηνοθέτης του φανταστικού, Tobe Hooper, όταν αποφάσισε να ασχοληθεί με ένα σενάριο που στρέφεται γύρω από το υπερφυσικό φαινόμενο των poltergeist, το οποίο έχει απασχολήσει για πολλές δεκαετίες την αμφιλεγόμενη επιστήμη της παραψυχολογίας.

Οπως απεδείχθη, η επιλογή αυτή του Hooper κατάφερε να κάνει γνωστούς, εκτός από το φαινόμενο Poltergeist, κάποιους ηθοποιούς (Greg T Nelson, JoBeth Williams κ.λπ.), να δώσει στο φιλμ την ανεξίτηλη στάμπα του cult και να δημιουργήσει ένα κινηματογραφικό franchise που συνεχίζει να ενθουσιάζει τους σινεφίλ μέχρι σήμερα.

Ας γυρίσουμε το ρολόι του χρόνου μερικές δεκαετίες πίσω και ας ταξιδέψουμε νοερά στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του '80. Εκείνη την εποχή, το όνομα του Steven Spielberg συγκαταλεγόταν στην πρώτη πεντάδα των πιο ελπιδοφόρων σκηνοθετών του Hollywood. Η επιτυχία του "Jaws" το 1975 και ο απίστευτος θρίαμβος του "Indiana Jones And The Raiders Of The Lost Ark" τo 1981 είχαν ανεβάσει στα ύψη τις "μετοχές" του νεαρού σκηνοθέτη. Παρά την πίεση, ο ευφυής κινηματογραφικός... παραμυθάς γεννούσε ιδέες με ασύλληπτη ταχύτητα.

Δύο ήταν τα φιλμικά projects που ανοίγονταν μπροστά του εκείνο τον καιρό. Το πρώτο ονομαζόταν "E.T. the Extra-Terrestrial" και αφορούσε στις περιπέτειες ενός νεαρού εξωγήινου που εγκαταλείπεται κατά λάθος από τους δικούς του στη Γη και συνάπτει φιλικές σχέσεις με μία οικογένεια γήινων.

Το δεύτερο ήταν το "Poltergeist", μία ταινία υπερφυσικού τρόμου με θέμα μία χαρακτηριστική μικροαστική οικογένεια των ΗΠΑ που αναγκάζεται να αντιμετωπίσει την αιφνίδια εισβολή φαντασμάτων και υπερφυσικών δυνάμεων στο ίδιο της το σπίτι.

Περισσότερα: http://www.pulp.gr/Cinema/Features/Poltergeist-Series.aspx

Read more...

Φύση και Στοχασμός

>> Τρίτη, 22 Μαΐου 2012

 “Φύση και Στοχασμός” : το νέο e-magazine του 24grammata.com για τις θετικές επιστήμες
Λίγα λόγια από τον αρχισυντάκτη Δρ. Κωνσταντίνου  Μπενά , PhD

Αγαπητές φίλες και φίλοι! Στοχάστριες και στοχαστές!

Ποτέ άλλοτε οι γνώσεις της ανθρωπότητας για την Φύση, τα αποκτήματα αυτά αιώνων ολόκληρων μόχθου της επιστήμης, δεν ήταν τόσο αχανείς, τόσο εντυπωσιακές, και τόσο πολλά υποσχόμενες, όσο στις ημέρες μας. Μα και ποτέ άλλοτε ο μέσος άνθρωπος δεν ένιωθε τις γνώσεις αυτές ως ακατανόητες, ανώφελες ίσως ακόμα και εχθρικές για αυτόν και την ζωή του, τόσο όσο σήμερα.

Ακόμα και στον μεσαίωνα, όταν ο όχλος, φανατισμένος από τους παπικούς σκοταδιστές, ζητούσε να δει στην πυρά ερευνητές όπως ο Giordano Bruno, οι ελπίδες των πολλών ήταν πάντα δοσμένες στην σοφία και στα ευρήματα των γιατρών, των φιλοσόφων, των μαθηματικών, των μηχανικών και σχεδιαστών και τόσων άλλων που δεν είχαν την ατυχία να πέσουν στη δυσμένεια της κυρίαρχης εκκλησίας, ευρήματα που μέρα με την ημέρα άλλαζαν την ζωή προς το καλύτερο για όλους, αισθητά.

Οι «αιρετικοί» δεν ήταν παρά εξαιρέσεις: Μεγαλοφυείς άνθρωποι οι οποίοι τύχαινε απλά να προτρέξουν κατά μερικές δεκαετίες της εποχής τους. Αν περίμεναν, απλά, για ένα κάποιο χρονικό διάστημα – συνήθως όχι πολύ μακρύ – πριν κάνουν γνωστές στο ευρύ κοινό τις θεωρίες τους, δεν θα είχαν διατρέξει κανέναν κίνδυνο. Διότι όλων οι θεωρίες, σύντομα μετά το ατυχές δικό τους τέλος, δικαιώθηκαν ακλόνητα στην συνείδηση του κόσμου, η δε εκκλησία αναγκάστηκε να τις δεχτεί είτε αυτό τις άρεσε είτε όχι. Αντιθέτως σήμερα, οι επιστήμονες και τα έργα τους αποτελούν μέρη του «επισήμου καθεστώτος». Δεν χρειάζονται καμία ευλογία ή ανοχή εκ μέρους της εκκλησίας – αντίθετα, η εκκλησία είναι εκείνη που χρειάζεται να προσαρμόζει διακριτικά την πίστη της στα δεδομένα της επιστήμης, αν δεν θέλει να καταντήσει περίγελως.

Τα έργα και οι ιδέες των επιστημόνων είναι, σχεδόν εξ ορισμού, αξιοσέβαστα και ο απλός άνθρωπος υποκλίνεται με σεβασμό στην σοφία τους. Και ωστόσο πόσοι συνάνθρωποί μας αισθάνονται την ζωή τους να καλυτερεύει αισθητά, όσο θα περίμενε κανείς με δεδομένες τις ολοένα αυξανόμενες γνώσεις μας; Πότε έγινε πραγματικότητα η τελευταία μεγάλη καλυτέρευση της ζωής, ανάλογη με εκείνη που επέφερε, π.χ., η ανακάλυψη της κλωστοϋφαντουργίας ή της ατμομηχανής;


Παρ’ όλον ότι έχει πλέον καταστεί δυνατή η αποκωδικοποίηση του ανθρώπινου γονιδιώματος, πότε επετεύχθη η τελευταία μεγάλη ανακούφιση των ανθρώπων από ασθένειες που τους μαστίζουν κατά τον ίδιο τρόπο με την εξαφάνιση, π.χ., της πανώλης ή της φυματίωσης; Απεναντίας, πάνω από μια γενεές έχουν μεγαλώσει με την αποκλειστική (άδικη!) εντύπωση ότι η επιστήμη και η τεχνολογία δεν προξενούν τίποτα άλλο εκτός από την μόλυνση του περιβάλλοντος, την όξινη βροχή, και την υποταγή του ανθρώπου στην δουλεία μιας εντατικής λειτουργίας η οποία είναι εντελώς ξένη προς αυτόν, και δυναστική.
Πού ακριβώς οφείλονται όλα αυτά είναι ένα ζήτημα πολύ μεγάλο για τις περιορισμένες δυνατότητες της εκδοτικής μας προσπάθειας, έστω και για ακροθιγή αναφορά.

Εκείνο που μπορούμε και ευελπιστούμε να επιτύχομε είναι να δώσομε σε όσο το δυνατόν περισσότερους στοχαστές και στοχάστριες των φυσικών επιστημών την δυνατότητα να κοινοποιήσουν στους συμπολίτες μας ιδέες, σκέψεις, και προτάσεις, ο καθένας πάνω σε θέματα του ενδιαφέροντός του, είτε με τρόπο απλό, εύληπτο για τους μη επαΐοντες, είτε με τρόπο «τεχνικό» (π.χ. με μαθηματική ανάπτυξη) και ενδιαφέροντα για ειδικευμένους οι οποίοι θα ήταν ευτύχημα αν αποκρίνονταν με τις δικές τους απόψεις και σχόλια. Η ελεύθερη ανταλλαγή σκέψεων και ιδεών, αν και δεν αποτελεί από μόνη της την λύση, είναι πάντα «εκ των ων ουκ άνευ» για κάθε λύση και καλυτέρευση οποιασδήποτε πτυχής της ανθρώπινης ζωής.

Και γίνεται δύο φορές πολύτιμη όταν γίνεται πράξη στην χώρα ακριβώς που γέννησε τον ελεύθερο στοχασμό και τον ορθό λόγο: Την χώρα μας. Και είναι αυτονόητα προς το καλύτερο το να βοηθήσομε τους συμπολίτες μας να γνωρίσουν όσο το δυνατόν περισσότερο όσα έχουν κατακτηθεί από την ανθρώπινη γνώση.

Μέσα από αυτήν την πληροφόρηση θα εξάγουν τα δικά τους συμπεράσματα για το πού οφείλονται τα αρνητικά με τα οποία ξεκινήσαμε των χαιρετισμό μας, και για το τι πρέπει να γίνει.
Με αυτές τις φιλοδοξίες εμφανίζεται σήμερα, 21 Μαΐου 2012, το (ηλεκτρονικό – για την ώρα!) περιοδικό «Φύση και Στοχασμός». Ανοιχτό σε όλους. Κάθε κείμενο που αφορά κάποιον κλάδο των φυσικών επιστημών είναι ευπρόσδεκτο στις σελίδες του! Αρκεί να είναι απόσταγμα συγκροτημένης επιστημονικής συλλογιστικής και τεκμηρίωσης, και όχι «ψευδοεπιστήμης» ή προληπτικών φαντασιώσεων.

Να σημειωθεί ότι η προσπάθειά μας αυτή γίνεται με βάση την εθελοντική μας συμμετοχή σε αυτή. Προσδοκία μας είναι, όσο το δυνατόν συντομότερα, η «Φύση και Στοχασμός» να εμφανιστεί και σε έντυπη μορφή, διαθέσιμη στα περίπτερα που κατακλύζονται ασφυκτικά από υποπροϊόντα ευτελούς μυθολογίας και παράνοιας. Αυτό όμως δεν μπορεί να γίνει πραγματικότητα χωρίς την συνδρομή σας.

Στείλτε μας τα κείμενά και τις ιδέες σας! Ελεύθερα! Η δημοκρατία και η ελευθερία του λόγου είναι η αρχή μας. «Η μόνη ανόητη ιδέα είναι εκείνη που δεν γίνεται γνωστή!» Και πρέπει όλοι να θυμόμαστε ετούτο: Όλες οι πραγματικά προοδευτικές ιδέα, εκείνες που έφεραν επανάσταση στις επιστήμες – και όχι μόνο – ήταν πάντα «αδιανόητες» ή «παρανοϊκές» στον καιρό τους.

Αν δεν ήταν, δεν θα προσέφεραν τίποτα καινούργιο. Γιατί «καινούργιο» στην περίπτωση αυτή είναι ακριβώς εκείνο που κανείς δεν συλλογίστηκε ποτέ, ούτε από απόσταση. Χωρίς αυτό να σημαίνει, βέβαια, πως κάθε «αδιανόητη» σκέψη είναι κάτι καινούργιο και προοδευτικό. Το νέο πρέπει να έχει τις ρίζες του στο παλαιό και δοκιμασμένο. Να είναι εξέλιξή του. Να ξεφεύγει από αυτό, αλλά ταυτόχρονα να το περιέχει.

Κωνσταντίνος Μπενάς


http://www.24grammata.com



Read more...

  © Blogger template Simple n' Sweet by Ourblogtemplates.com 2009

Back to TOP