Κινηματογραφικό έργο: Ο Tαξιτζής

>> Σάββατο, 14 Ιανουαρίου 2012



"Σε κάθε δρόμο κάθε πόλης, υπάρχει ένας τίποτα που ονειρεύεται πως γίνεται κάποιος."

Τρία χρόνια μετά τους « Κακόφημους δρόμους», ο Martin Scorsese επιστρέφει για να κάνει άλλη μια περιπλάνηση στους δρόμους της Νέας Υόρκης. Και καταφέρνει να δημιουργήσει μια ταινία σταθμό, μια ταινία που σημάδεψε μια δεκαετία, μια ταινία που τιμήθηκε με «Χρυσό φοίνικα» στις Κάννες αλλά και αγνοήθηκε επιδεικτικά από την αμερικανική Ακαδημία.

Πριν πενήντα περίπου χρόνια ο Αντώνης Σαμαράκης είχε γράψει: «Ποτέ άλλοτε οι στέγες των σπιτιών μας δεν ήτανε τόσο κοντά η μία στην άλλη όσο είναι σήμερα, κι όμως ποτέ άλλοτε οι καρδιές μας δεν ήτανε τόσο μακριά η μία από την άλλη όσο είναι σήμερα». 

Και πραγματικά αυτή η ρήση στριφογυρίζει συνεχώς στο μυαλό σου καθώς βλέπεις τον Τράβις, τον κεντρικό χαρακτήρα της ταινίας, να περιφέρεται στους πολύβουους δρόμους της Νέας Υόρκης αλλά η καρδιά του να είναι άδεια από συναισθήματα. Ακόμα και την κοπέλα που ερωτεύεται, την Μπέτσι (ενσάρκωση του αμερικανικού ονείρου, ξανθιά δηλαδή και όμορφη), υποσυνείδητα τη διώχνει πηγαίνοντάς τη στο πρώτο ραντεβού να δουν ταινία πορνό.

Και μένει πάλι μόνος, άδειος από συναισθήματα και συντροφιά, όπως ο άδειος διάδρομος του συνεργείου ταξί. Μόνος λοιπόν περιφέρεται στους δρόμους της πόλης, στους κακόφημους όμως, στους ρυπαρούς, εκεί που συχνάζουν τα αποβράσματα και τα παρατηρεί. Παρατηρεί τη σαπίλα, τη διαφθορά. Και όσο πιο πολύ τριγυρνά στους δαιδαλώδεις δρόμους της Νέας Υόρκης τόσο περισσότερο χάνει τα λογικά του. 

Ο εχθρός τον έχει νικήσει, η μοναξιά έχει θριαμβεύσει. Η Ίρις, η δωδεκάχρονη πόρνη που θέλει να σώσει από τον προαγωγό της, είναι η σταγόνα που θα ξεχειλίσει το ποτήρι. Γιατί η Ίρις, η μικρή Ίρις είναι η καμουφλαρισμένη αθωότητα που κινδυνεύει να χαθεί. Είναι η ανθρώπινη επαφή που συναντιέται πλέον στα δεκαπέντε λεπτά σαρκικής επαφής, απλά και ξεκάθαρα. Υπάρχει περίπτωση να σώσει τα προσχήματα ο Τράβις; Μα φυσικά. Πρέπει να λυτρώσει την πόλη απ’ τη διαφθορά, πρέπει να τη λυτρώσει από τους φαύλους ηγέτες…

Η προσπάθειά του; Αποτυγχάνει. Μόνη λύτρωση τώρα, ο μαστροπός της Ίρις, αυτός που έκλεψε την αθωότητά της. Τα καταφέρνει. Η κάθαρση επέρχεται και ο φονιάς λατρεύεται ως ήρωας… Η υποκρισία της κοινωνίας σε όλο της το μεγαλείο. Το αμερικανικό όνειρο κατακερματίζεται καθώς συγκρούεται μετωπικά με ένα ταξί.


Ο Robert De Niro για να μπει στο «πετσί» του ρόλου δούλεψε ένα χρόνο περίπου ως ταξιτζής και πήγαινε συχνά σε ψυχιατρικές κλινικές παρατηρώντας τους ασθενείς. Το αποτέλεσμα; Μια από τις καλύτερες ερμηνείες της καριέρας του και αυτή που ουσιαστικά τον καθιέρωσε στις συνειδήσεις μας ως έναν από τους κορυφαίους Αμερικανούς ηθοποιούς.



Ο σεναριογράφος της ταινίας Paul Schrader φημολογείται ότι έγραψε το σενάριο σε μια καταθλιπτική περίοδο της ζωής του, είχε προηγηθεί ένας χωρισμός και μια απόπειρα αυτοκτονίας!

Ο ίδιος o Scorsese, έπασχε - όσο διαρκούσαν τα γυρίσματα - από αϋπνίες όπως και ο Τράβις. Αυτό όμως δεν τον εμπόδισε στο έργο του. Η σκηνοθεσία εξαιρετική, δικαίως του χάρισε το «Χρυσό Φοίνικα» στις Κάννες. Σε όλη τη διάρκεια της ταινίας ο σκηνοθέτης τοποθετεί τον Τράβις ως απλό παρατηρητή της σαπίλας, της διαφθοράς και όταν αποφασίζει να αναλάβει δράση τότε δημιουργείται η καταπληκτική καλτ σκηνή των φόνων.

Η ταινία προτάθηκε για 4 όσκαρ και δεν κέρδισε κανένα. Ο σκηνοθέτης θα περίμενε τριάντα περίπου χρόνια για να δει ένα έργο του να επιβραβεύεται (The Departed) από την αμερικανική ακαδημία κινηματογράφου.





Ο Travis Bickle είναι ένας βετεράνος του Βιετνάμ που ζει στη Νέα Υόρκη. Οι αϋπνίες του τον αναγκάζουν να πιάσει δουλειά σαν ταξιτζής. Είναι ένας τύπος μοναχικός, δεν έχει φίλους και ζει σε ένα άθλιο διαμέρισμα. Προσπαθεί να ενταχτεί στο κοινωνικό σύστημα αλλά η διαφθορά και η ανηθικότητα που υπάρχει γύρω του τον εξοργίζει. Ζει σαν απλός παρατηρητής μέχρι τη στιγμή που θα συναντήσει την Iris, μια 12χρονη πόρνη την οποία και θα θελήσει να σώσει από τον στραβό δρόμο που έχει πάρει.

Ο Scorsese ήταν ανέκαθεν ένας δημιουργός με έμπνευση και όραμα, ένας δημιουργός που ποτέ δεν δίστασε να καταπιαστεί με αυτό που πραγματικά ήθελε έστω κι αν ήξερε ότι η θεματολογία των έργων του καθώς και ο τρόπος με τον οποίο την χειριζόταν, θα μπορούσε να προκαλέσει πολλές αντιδράσεις.

Έτσι, μετά τους "Κακόφημους Δρόμους" κι έπειτα από δύο χρόνια κινηματογραφικής απραξίας, το 1976 αποφάσισε να επιστρέψει στους δρόμους της Νέας Υόρκης, της πόλης που αγαπάει περισσότερο από κάθε άλλη παρά την σαπίλα της για να γυρίσει την ταινία εκείνη, που παρά τις αντιδράσεις, έμελλε να τον καταξιώσει.

Αυτή τη φορά, όπως και σε προηγούμενες ταινίες του, ο Scorsese ασχολείται με το ξέσπασμα της βίας. Μόνο που αυτή τη φορά η βία κρύβεται πίσω από τον πόνο και την ανασφάλεια της μοναξιάς, οδηγείται από ηθικούς κώδικες και φοβίες, καταλήγοντας να ξεσπάσει ωςλύτρωση και διέξοδος από μια σάπια κοινωνία που περιβάλλεται από ακόμα πιο σάπιους ανθρώπους.

 Ο Travis, περιφέρεται σε μια μεγάλη πόλη σαν τη Νέα Υόρκη, συναναστρέφεται λόγο δουλειάς με δεκάδες ανθρώπους την ημέρα, μπορεί ακόμα και να ερωτευτεί όμως, η μοναχικότητα της ζωής του είναι τόσο ισχυρή που καταφέρνει όλα τα παραπάνω να τα επισκιάσει μεγαλώνοντας το συναισθηματικό του κενό.

Με σύντροφο τη μοναξιά του, περιφέρεται στους κοσμοπολίτικους και θορυβώδεις δρόμους της πόλης, όχι συμμετέχοντας αλλά παρατηρώντας την σαπίλα και την βρωμιά που επικρατεί κάτω από το υπόστρωμα που περιβάλλει την πόλη του. Εφαλτήριο για να ξυπνήσει μέσα του η αντίδραση, ένα δωδεκάχρονο κορίτσι, μια δωδεκάχρονη πόρνη που παρά τον βίο της, εκπροσωπεί την αθωότητα που κινδυνεύει να χαθεί πίσω από την σύγχρονη πραγματικότητα.

Η γνώση της ύπαρξής της λυτρωτική και ο προαγωγός της, το μελανό σημείο που την αγκαλιάζει. Μοναδική λύση; Να πάψει να είναι παρατηρητής των γύρω του και να δράσει ενεργά, αποδίδοντας δικαιοσύνη και προσπαθώντας να σώσει ότι μπορεί. Ή τουλάχιστον έτσι νομίζει!


Ο Scorsese καταφέρνει με μοναδικό του σύμμαχο έναν ταξιτζή να δώσει ένα γερό χτύπημα στο αμερικάνικό όνειρο προκαλώντας του όχι απλά τραύματα, αλλά δυνατά ορατές ρωγμές. Ο ταξιτζής γίνεται από παρατηρητής εκδικητής και δολοφόνος και από δολοφόνος, ήρωας ικανός να δοξαστεί από τον κόσμο.

Ειρωνική διάθεση μιας κοινωνίας που στην πραγματικότητα, δεν μπορεί να συγχωρήσει τίποτα, ζώντας υπό το καθεστώς ηθικοπλαστικών κανόνων. Αυτός ήταν ίσως και ο λόγος που, ενώ η ταινία τιμήθηκε στις Κάννες, δεν κατάφερε να διακριθεί σε καμία από τις τέσσερις υποψηφιότητές της από την Ακαδημία βάζοντας τον σκηνοθέτη σε αναμονή 30 χρόνων μέχρι να καταφέρει αν κερδίσει την διάκρισή τους.


Ο Robert De Niro στον ρόλο εκείνο, που κατά γενική ομολογία τον καθιέρωσε και τον έκανε ένα από τα πιο περιζήτητα πρόσωπα του σύγχρονου κινηματογράφου παρά το γεγονός ότι ήδη είχε ένα Oscar στην κατοχή του. Η ερμηνεία του είναι μεστή και ψαγμένη, με ορατά τα σημάδια σκληρής δουλειάς και μελέτης από μεριάς του ηθοποιού προκειμένου να αγγίξει το τέλειο αποτέλεσμα. Άλλωστε, έπρεπε να μοιράσει την ψυχή του στα δύο αφήνοντας το ένα μερίδιο στη μοναξιά και το άλλο, απόδοση τιμής και δόξας στην βία της δικαιοσύνης. Βέβαια δεν μπορεί να περάσει ασχολίαστη αλλά ούτε και απαρατήρητη η παρουσία της 14χρονης τότε Jodie Foster στο ρόλο της νεαρής πόρνης που πραγματικά εντυπωσιάζει με την ωριμότητά της και κόβει την ανάσα με το αθώο και συνάμα πρόστυχο ύφος της.


Αν υπάρχουν πολύ λίγες ταινίες που αξίζουν να υπάγονται στην κατηγορία εκείνων που δεν πρέπει να λείπουν από την ταινιοθήκη σας, σίγουρα ο "Ταξιτζής" είναι μία από αυτές. Εξαιρετική σκηνοθεσία, ατμοσφαιρική, αξιοποιώντας όλα τα δεδομένα που μπορεί και προσφέρει το φόντο της Νέας Υόρκης με σύμμαχο, τις υπέροχες ερμηνείες τόσο του De Niro όσο και της Foster. Μπορεί η Ακαδημία να μην την τίμησε, την τίμησε όμως ο κόσμος και όχι άδικα.


Πρεμιέρα στην Ελλάδα: Σάβ 12 Μαρ 1977
Ημερομηνία κυκλοφορίας DVD: 1/12/1999
Χρώμα: Έγχρωμο
Ήχος: (Dolby) Stereo
Γλώσσα: Αγγλικά

http://www.cine.gr/





Δημοσίευση σχολίου

  © Blogger template Simple n' Sweet by Ourblogtemplates.com 2009

Back to TOP